Carlos Marcos
Μαδρίτη - 16 ΙΑΝ 2026 - 22:00 CST
Η επίμονη μακροζωία των Rolling Stones φαινόταν ακατάλυτη. Ακόμη και το παλιό ρητό που παρακινούσε τον κόσμο να ξοδέψει χρήματα για ένα εισιτήριο — «Πρέπει να τους δεις, γιατί μπορεί να μην κάνουν άλλες συναυλίες» — είχε παραμεριστεί. Έφτασε ένα σημείο που όλοι ήξεραν ότι δεν ήταν η τελευταία τους εμφάνιση· ότι η μηχανή του μεγαλύτερου ροκ εν ρολ συγκροτήματος στην ιστορία θα συνέχιζε να λειτουργεί αδιάκοπα.
Όμως κάτι άλλαξε όταν ακυρώθηκαν τα σχέδια του συγκροτήματος για μια ευρωπαϊκή περιοδεία το 2026. Επισήμως, δεν δόθηκε κανένας λόγος… αν και ορισμένα μέσα ενημέρωσης είναι βέβαια ότι ο Κιθ Ρίτσαρντς αποχώρησε από τους Stones. Αναφέρεται η αρθρίτιδα, αν και ο κιθαρίστας υποφέρει από αυτήν εδώ και πολλά χρόνια. Σε συνεντεύξεις, έχει επισημάνει ότι αυτή η πάθηση τον ανάγκασε να παίζει διαφορετικά και, κατά κάποιο τρόπο, τον βελτίωσε ακόμη και ως οργανοπαίκτη. Ή ίσως απλώς η δοκιμασία να βρίσκεται τέσσερις μήνες μακριά από το σπίτι, να ταξιδεύει εκτενώς (αν και με όλες τις ανέσεις, και με φυσιοθεραπευτές και γιατρούς διαθέσιμους 24 ώρες το 24ωρο) και να παίζει κιθάρα για δύο ώρες κάθε βράδυ δεν αξίζει πλέον τον κόπο για αυτόν.
Δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για την υγεία του Ρίτσαρντς, καθώς πρόσφατα έχει εμφανιστεί σε κλαμπ παίζοντας κιθάρα. Ωστόσο, αυτές οι εμφανίσεις ήταν σύντομες.
Οι Rolling Stones εμφανίστηκαν τελευταία φορά στην Ισπανία την 1η Ιουνίου 2022. Όλες οι κριτικές τη χαρακτήρισαν ως μια σπουδαία παράσταση, με το συγκρότημα (τώρα χωρίς τον ντράμερ Τσάρλι Γουάτς, ο οποίος απεβίωσε τον Αύγουστο του 2021) σε καλή φόρμα, παρά το γεγονός ότι ο Τζάγκερ και ο Ρίτσαρντς ήταν 78 ετών τότε. Ο Ρόνι Γουντ έκλεισε τα 75 την ίδια μέρα.
Το συγκρότημα που άνοιξε τη συναυλία στο στάδιο της Ατλέτικο Μαδρίτης ήταν οι Sidonie, ένα ισπανικό indie rock συγκρότημα. Ο τραγουδιστής τους, Μαρκ Ρος, θυμάται εκείνη τη νύχτα για την EL PAÍS: «Μας απαγόρευσαν να παρακολουθήσουμε το soundcheck, αλλά αγνοήσαμε την απαγόρευση. Ήταν μια μοναδική ευκαιρία να δούμε τα είδωλά μας από κοντά, οπότε δεν θα την χάναμε».
«Ξαφνικά, μια λιμουζίνα σταματά στη σκηνή και βγαίνει ο Ρόνι Γουντ· μετά εμφανίζεται άλλη [λιμουζίνα] με τον Μικ Τζάγκερ. Και, τέλος, εμφανίζεται ο Κιθ Ρίτσαρντς: χρειάζεται βοήθεια για να ανέβει τη ράμπα. [Στην αρχή], βλέπεις έναν γέρο… αλλά μετά αρχίζει να κάνει πρόβα το Tumbling Dice και η κιθάρα του ακούγεται απίστευτη».
«Κατά τη διάρκεια της συναυλίας», συνεχίζει ο Ρος, «μπροστά σε 45.000 ανθρώπους, αυτός ο ηλικιωμένος άνδρας μεταμορφώνεται και δίνει ένα συγκλονιστικό σόου. Είδα τον Κιθ σε κορυφαία φόρμα. Αν αυτή αποδειχθεί η τελευταία συναυλία των Stones στην Ισπανία, νομίζω ότι ήταν ένας υπέροχος αποχαιρετισμός».
Οι Rolling Stones, εμφανίζονται την 1η Ιουνίου 2022 στο στάδιο Metropolitano της Μαδρίτης, στην τελευταία τους συναυλία στην Ισπανία. Κλάουντιο Άλβαρεζ
Από εδώ και πέρα, ανοίγεται ένα φάσμα σεναρίων — όχι όλα ευπρόσδεκτα για τους θαυμαστές. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν οι Rolling Stones έχουν τελειώσει ως ζωντανό συγκρότημα. Αυτό θα ήταν μια απολύτως λογική πιθανότητα, δεδομένου ότι περιοδεύουν από τη δεκαετία του 1960. Το συγκρότημα έχει ξεπεράσει τον εαυτό του, συμπεριλαμβανομένης της Ισπανίας: έχουν εμφανιστεί στη χώρα 23 φορές από το ντεμπούτο τους στη Βαρκελώνη, το 1976. Αυτή η συναυλία στην Plaza de Toros Monumental οργανώθηκε από τον Γκάι Μερκάντερ, τον σημαντικότερο promoter στην Ισπανία.
Ο Μερκάντερ έχει διαχειριστεί τις περισσότερες ισπανικές περιοδείες για το βρετανικό συγκρότημα και έχει στενή σχέση με τον Ρίτσαρντς. «Νομίζω ότι οι Stones, [ως ζωντανό συγκρότημα], μάλλον έχουν τελειώσει. Ο Κιθ έχει προβλήματα στις αρθρώσεις εδώ και πολύ καιρό. Θυμάμαι, πριν από 20 χρόνια, είδα ότι οι αρθρώσεις των δαχτύλων του ήταν παραμορφωμένες. Τον ρώτησα: «Δεν πονάς όταν παίζεις;» Απάντησε «όχι». Αλλά οι τελευταίες πληροφορίες που έχω μου λένε ότι δεν είναι σε φυσική κατάσταση να κάνει μια περιοδεία», εξηγεί ο Μερκάντερ, σε συζήτηση με την EL PAÍS.
Ο promoter προσφέρει ένα καταληκτικό κομμάτι πληροφορίας: «Αυτό που συμβαίνει επίσης είναι ότι, όταν οι μουσικοί είναι 75 ετών ή μεγαλύτεροι, δεν μπορείς να βρεις ασφαλιστική εταιρεία που να καλύπτει αυτές τις συναυλίες που παράγουν τόσα εκατομμύρια [δολάρια]. Οπότε, αν μια ημερομηνία ακυρωθεί λόγω ασθένειας…».
Ο Κιθ Ρίτσαρντς ερμηνεύει το χριστουγεννιάτικο κλασικό τραγούδι του Τσακ Μπέρι 'Run Rudolph Run', στη Νέα Υόρκη στις 5 Νοεμβρίου 2025.
Ο Χαβιέρ Κόσμεν Κονθέχο, ειδικός στους Rolling Stones, ο οποίος έχει συγγράψει δύο βιβλία για το συγκρότημα, πιστεύει ότι είναι απίθανο το βρετανικό συγκρότημα να παίξει ξανά σε στάδιο. «Νομίζω ότι είναι απίθανο. Πληροφορίες που προέρχονται από τον στενό του κύκλο δείχνουν ότι η απόφαση του Ρίτσαρντς είναι σταθερή».
Ωστόσο, τίποτα δεν έχει σταματήσει τον κιθαρίστα μέχρι τώρα. Ήταν εθισμένος στην ηρωίνη για μια δεκαετία· η αστυνομία τον κυνηγούσε στενά εκείνα τα χρόνια, ισχυριζόμενη ότι «έδιναν ένα παράδειγμα βάζοντας στη φυλακή έναν διάσημο μουσικό — που έπαιζε εκφυλισμένο ροκ εν ρολ». Έπειτα, είχε ένα γνωστό ατύχημα το 2006, όταν έπεσε από ένα δέντρο (όχι κοκοφοίνικα, όπως αναφέρθηκε): υπέστη τραυματισμό στο κεφάλι που προκάλεσε θρόμβους αίματος που μπορούσαν να αφαιρεθούν μόνο με λεπτή χειρουργική επέμβαση. Τα προβλήματα υγείας του Μικ Τζάγκερ ανάγκασαν επίσης την ακύρωση πολλών συναυλιών το 2019, καθώς έπρεπε να υποβληθεί σε θεραπεία για καρδιακά προβλήματα.
Ορισμένοι θαυμαστές — έχοντας δει πολλές από τις συναυλίες του συγκροτήματος — ανακουφίζονται στην πραγματικότητα από την πιθανότητα να μην εμφανιστούν πλέον. Αυτοί είναι οι λάτρεις της μουσικής που, εδώ και καιρό, σκέφτονται ότι ίσως έρχεται ένα σημείο που πρέπει να σταματήσεις να πηγαίνεις να βλέπεις τα είδωλά σου. Αυτό συμβαίνει επειδή οι συναυλίες είναι επαναλαμβανόμενες και, φυσικά, με το πέρασμα των χρόνων, η μείωση των ικανοτήτων αφήνει το στίγμα της.
Ο Κόσμεν είναι ένας από αυτούς τους θαυμαστές: «Όταν τους είδα το 2007, είπα, «Όχι άλλο». Αλλά στην επόμενη περιοδεία, ήμουν πάλι εκεί. Η απόφαση να εμφανιστούν χωρίς τον Τσάρλι Γουάτς μου φάνηκε ήδη λίγο ανήθικη. Οι Stones περιοδεύουν εδώ και πολύ καιρό και έχουν ελάχιστα αλλάξει το setlist τους. Οι τελευταίες τους συναυλίες δεν ήταν πολύ ενθαρρυντικές, για να είμαι ειλικρινής», αναστενάζει. «Από την θετική πλευρά, υπάρχει σχεδόν μια κοινωνική πτυχή, η οποία [προέρχεται από] το να βλέπεις κάποιον μεγαλύτερο να επιδεικνύει τεράστια ζωντάνια. Υπό αυτή την έννοια, αποτελούν παράδειγμα».
Ο Μαρκ Ρος, ο τραγουδιστής των Sidonie, ο οποίος έχει παίξει για το κοινό των Stones, επισημαίνει αυτά τα συναισθηματικά αισθήματα, τα οποία σίγουρα είναι αυτό που επιδιώκει το συγκρότημα (πέρα από τα χρήματα) με τις περιοδείες: «Είναι ότι το κοινό των Stones σε κάνει να νιώθεις νέος, ακόμα κι αν είσαι 80 ετών».
Η εικόνα του Κιθ Ρίτσαρντς στις γιγαντοοθόνες με το συγκρότημα να παίζει κατά τη διάρκεια συναυλίας τον Ιούλιο του 2024 στο Λος Άντζελες. Γκίλμπερτ Φλόρες (Variety μέσω Getty Images)
Υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις για να δει κανείς τους δημιουργούς του (I Can’t Get No) Satisfaction σε μεγάλα στάδια, για τις οποίες οι θαυμαστές δεν θέλουν καν να ακούσουν. Για παράδειγμα, οι Rolling Stones χωρίς τον Κιθ Ρίτσαρντς. Ας θυμηθούμε ότι, καθ' όλη τη διάρκεια των έξι δεκαετιών ύπαρξής τους, το συγκρότημα έχασε μέλη, ωστόσο τίποτα δεν τους σταμάτησε. Στα πρώτα χρόνια, ο πιανίστας Ίαν Στιούαρτ έφυγε «επειδή δεν είχε την κατάλληλη εμφάνιση»· το 1969, το συγκρότημα απέλυσε τον ήδη δύσκολο Μπράιαν Τζόουνς, ο οποίος πέθανε λίγους μήνες μετά την απόλυσή του· το 1974, ο Μικ Τέιλορ παραιτήθηκε για να αναρρώσει από τον εθισμό του στα βαριά ναρκωτικά και επειδή τον πλήγωσε το ότι οι συνεισφορές του στα τραγούδια δεν πιστώθηκαν· το 1993, ο Μπιλ Γουάιμαν έφυγε, κουρασμένος από τις μεγάλες περιοδείες· και, το 2023, πήραν την απόφαση να συνεχίσουν μετά τον θάνατο του μεγάλου Τσάρλι Γουάτς.
Τώρα, δεν φαίνεται ρεαλιστικό ο Μικ Τζάγκερ να πάει σε περιοδεία χωρίς τον παλιό του φίλο. Και ακόμη λιγότερο τώρα που οι δύο αρχηγοί του συγκροτήματος έχουν μάθει να ανέχονται ο ένας τον άλλον, ακόμα κι όταν πετούν διακριτικά αιχμές. Αυτό είναι αρκετά διαφορετικό από τη δεκαετία του 1980, όταν οι διαφωνίες τους παραλίγο να διαλύσουν το συγκρότημα. Αυτό που θα μπορούσε να κάνει ο Τζάγκερ είναι να εμφανιστεί σόλο, χωρίς το brand των Rolling Stones. Λειτούργησε τη δεκαετία του 1980, αλλά τότε υπήρχε μια διαμάχη μεταξύ αυτού και του Ρίτσαρντς, και ο βασικός τραγουδιστής είχε επίσης σόλο άλμπουμ να προωθήσει σε συναυλίες. Αυτή τη φορά, δεν ισχύει κάτι τέτοιο.
Σε ένα πρόσφατο άρθρο στο περιοδικό Rolling Stone, ο μουσικοκριτικός Άντι Γκριν εξετάζει την πιθανότητα το συγκρότημα να κάνει μια σειρά εμφανίσεων στο Λας Βέγκας, μια επιλογή που έχει λειτουργήσει τα τελευταία χρόνια για τους U2, την Αντέλ και τους Eagles. «Μια σειρά εμφανίσεων των Rolling Stones στο Sphere θα ήταν ένα σημαντικό πολιτιστικό γεγονός που θα προσέλκυε θαυμαστές από όλο τον κόσμο, ανεξάρτητα από το πόσο θα χρέωναν τα εισιτήρια. Πολλοί θαυμαστές θα έπαιρναν ένα δεύτερο στεγαστικό δάνειο για να δουν αυτή την παράσταση, ειδικά αν δεν υπήρχαν άλλες», υποστηρίζει ο Γκριν.
Ο Κιθ Ρίτσαρντς με τη σύντροφό του, Πάτι Χάνσεν, πριν εισέλθουν στο πάρτι για την 50ή επέτειο της εκπομπής 'Saturday Night Live', τον Φεβρουάριο του 2025. NBC (Theo Wargo/NBC μέσω Getty Images)
Ο Μερκάντερ, ο promoter, πιστεύει ότι το συγκρότημα περιοδεύει μόνο όταν είναι στο 100%: «Βάζουν τον πήχη πολύ ψηλά. Δεν κάνουν συναυλίες απλώς για να τις κάνουν. Δεν εμφανίζονται για τα χρήματα, αλλά επειδή το απολαμβάνουν. Τα πρότυπά τους είναι πολύ υψηλά. [Όταν] ήμουν ο promoter τους στην Ισπανία, [τους έβλεπα] να κάνουν πρόβα πριν παίξουν. Εννοώ, έκαναν πρόβα σχεδόν ολόκληρη τη συναυλία. Με ένα τέτοιο επίπεδο αφοσίωσης, δεν μπορούν να αντέξουν να αμαυρώσουν την εικόνα τους αν δεν είναι σε κορυφαία φόρμα. Έχουν τόσο μεγάλη προσωπική υπερηφάνεια που δεν θα ανέχονταν να παίζουν συνηθισμένες συναυλίες». Οπότε, θα δούμε τον Ρίτσαρντς στη σκηνή πιο συχνά; «Ο Κιθ θα συνεχίσει να συνεργάζεται ζωντανά με άλλους μουσικούς, γιατί η μουσική δεν έχει τελειώσει γι’ αυτόν. Αλλά οι περιοδείες μπορεί να έχουν τελειώσει», αναγνωρίζει ο Μερκάντερ.
Ο Κόσμεν, ο οποίος έχει γράψει εκτενώς για το συγκρότημα, πιστεύει ότι οι Stones θα συνεχίσουν, απλώς με διαφορετική έννοια: «Το βρίσκω πολύ πιο ενδιαφέρον να κυκλοφορούν άλμπουμ με νέο υλικό, παρά να τους βλέπω να παίζουν παλιά τραγούδια ζωντανά». Πράγματι, αυτή η πιθανότητα φαίνεται αρκετά κοντά.
Ο Άντριου Γουάτ, ο παραγωγός του τελευταίου και άκρως αξιόλογου άλμπουμ του συγκροτήματος, Hackney Diamonds (2023), έχει δηλώσει ότι έχουν ήδη ηχογραφήσει 15 νέα κομμάτια. Και ο Ρόνι Γουντ το έχει επιβεβαιώσει. Είναι πιθανό η περιοδεία που σχεδίαζαν για το 2026 να συνοδευόταν από το πρόσφατα κυκλοφορημένο άλμπουμ, ή τουλάχιστον κάποια από τα τραγούδια του.
Παρά την ηλικία τους και τα προβλήματα υγείας, φαίνεται βέβαιο ότι οι Rolling Stones δεν πρόκειται να τα παρατήσουν σύντομα.
No comments:
Post a Comment